In de mond zitten ontelbare hoeveelheden bacteriën. Die bacteriën, het gaat om vele verschillende soorten, hechten zich vast aan de tanden en kiezen. De laag bacteriën op de tanden en kiezen heet tandplak. Wanneer tandplak niet goed wordt verwijderd, wordt het hard en noemen we het tandsteen. De bacteriën in de tandplak en tandsteen veroorzaken tandvleesontsteking.

Gingivitis en Parodontitis

Door tandplak kan een ontsteking ontstaan aan de rand van het tandvlees. We spreken dan van gingivitis. Als de ontsteking zich verder uitbreidt naar het kaakbot spreken we van parodontitis.

Bij parodontitis laat het tandvlees zich los van de tanden en kiezen. De pocket, de smalle ruimte tussen het tandvlees en de tanden en kiezen, wordt steeds dieper. In deze smalle ruimte vormt zich opnieuw een laagje tandplak en vaak ook tandsteen. Zo gaat de ontsteking steeds verder de diepte in en bereikt uiteindelijk het kaakbot. Het kaakbot, waar de tanden en kiezen in vastzitten, wordt daardoor afgebroken. Door parodontitis kan er uiteindelijk zoveel kaakbot worden afgebroken dat de tanden en kiezen los gaan staan en uiteindelijk uitvallen.

Kenmerken

Bij parodontitis kan het tandvlees rood en gezwollen zijn. Ook kan het soms gaan bloeden bij het poetsen of eten. Het tandvlees kan op den duur gaan terugtrekken. Een vieze smaak of een slechte adem kunnen duiden op parodontitis. In een gevorderd stadium van afbraak van het kaakbot zullen de tanden en kiezen los gaan staan en kan er ruimte tussen de tanden komen. Parodontitis geeft overigens zelden pijnklachten. Daardoor kan parodontitis lang onopgemerkt blijven.

Onderzoek

Uw tandarts of mondhygiënist kan met zekerheid vaststellen of u parodontitis heeft. Hiertoe wordt een pocketsonde in de pocket geschoven. Dit is een smal meet instrument als een soort meetlatje. Hoe dieper het meetinstrument gaat hoe slechter het is. Omdat het tandvlees ontstoken is, zal er een bloeding optreden, maar bovendien zal bij parodontitis een verdiepte pocket worden gemeten. Een pocket bij gezond tandvlees is hooguit 3 mm diep.

Op röntgenfoto’s kan vervolgens worden vastgesteld of, en hoeveel, kaakbot is afgebroken rondom de wortels van de tanden en kiezen.

Bij ernstige parodontitis kan de tandarts een bacteriologisch onderzoek van tandplak laten uitvoeren. Een bacteriologisch laboratorium stelt vervolgens vast welke soorten bacteriën in de tandplak voorkomen. Aan de hand van de uitslag van dit onderzoek kan de tandarts beoordelen of eventueel antibiotica – als ondersteuning van de behandeling – nodig zijn.

Behandeling

De behandeling van parodontitis richt zich op het verwijderen van tandplak en tandsteen. Door een goede dagelijkse mondhygiëne met de juiste producten kunt u ervoor zorgen dat het tandplak wordt verwijderd. Door te poetsen in combinatie met floss, tandenstokers of ragers, zorgt u dat de tandplak boven de tandvleesrand en tussen de tanden en kiezen wordt verwijderd.

De tandplak en tandsteen onder de tandvleesrand kunt u niet zelf verwijderen. Dat zal de tandarts of mondhygiënist moeten doen. Het verwijderen van de tandplak, en eventueel ook tandsteen, uit de verdiepte pockets wordt de professionele gebitsreiniging genoemd. Zonodig wordt de professionele gebitsreiniging onder plaatselijke verdoving uitgevoerd.

Als uw mondhygiëne goed is en als door de professionele gebitsreiniging alle tandplak en tandsteen uit de pockets kan worden weggehaald, zal het tandvlees genezen en volledig vasthechten aan de tanden en kiezen. Daardoor zijn er geen verdiepte pockets meer. Door de combinatie van een goede mondhygiëne en professionele gebitsreiniging kan parodontitis dus verdwijnen. De roodheid en zwelling zijn dan weg en het tandvlees zal niet meer bloeden bij het poetsen of eten. Als de parodontitis is verdwenen, zal er geen kaakbot meer worden afgebroken. Het kaakbot dat verloren is gegaan, komt helaas niet meer terug. Uw tandvlees kan daardoor teruggetrokken blijven. Door een goede, dagelijkse mondhygiëne en regelmatig bezoek aan de tandarts en mondhygiënist, kunt u voorkomen dat er opnieuw parodontitis ontstaat.

Flap-operatie

Als verdiepte pockets erg diep zijn of als zij niet goed bereikbaar zijn, kan er tandplak en tandsteen achterblijven na de professionele gebitsreiniging. Het tandvlees blijft ontstoken en de pockets blijven verdiept. Om die pockets toch goed te kunnen reinigen, is het soms nodig dat de tandarts een operatieve behandeling uitvoert aan het tandvlees. Zo’n operatieve behandeling heet een flap-operatie.

Bij een flap-operatie maakt de tandarts, onder plaatselijke verdoving, het tandvlees los van de tanden en kiezen. Daardoor zijn de tandplak en het tandsteen veel beter zichtbaar en goed bereikbaar voor verwijdering. Ook wordt het onstoken tandvlees verwijderd. Het tandvlees wordt zo strak mogelijk over het resterende bot teruggeplaatst zodat er geen pockets meer overblijven. Bij een goede mondhygiëne kan dan een stabiele situatie worden verkregen.