Wij hebben tanden en kiezen om te kunnen bijten en kauwen. Maar vooral de tanden hebben ook een esthetische funktie: een fraai gebit en een stralende lach zijn aantrekkelijk. Witte tanden dragen daar zeker aan bij. Als één of meerdere tanden of kiezen zijn verkleurd, kan dat zeer storend zijn. Gelukkig kunt u daar vaak zelf wat aan doen. Maar ook uw tandarts kan tanden en kiezen weer wit maken.

Oorzaken van verkleuring

Wij kennen 2 soorten verkleuringen, namelijk, uitwendige verkleuringen en inwendige verkleuringen. Bij uitwendige verkleuringen is de buitenkant, oftewel de glazuurlaag, van de tanden en kiezen verkleurd. Bij inwendige verkleuringen is de binnenkant van de tanden en kiezen verkleurd.

Wij kennen de volgende oorzaken voor uitwendige verkleuring:

  • Aangeboren; als de moeder tijdens de zwangerschap het antibioticum Tetracycline gebruikt, kan het kind daardoor later bruine tanden en kiezen krijgen in het blijvende gebit;
  • Aangeboren; als het glazuur of tandbeen afwijkend is afgevormd. Voorbeelden zijn: opaak witte plekjes (fluorose), gele/bruine ruwe plekken (kaasmolaren), gele oneffen plekken (amelogenesis imperfecta, dentinogenesis imperfecta);
  • Verkleuring kan ook geleidelijk in de loop van het leven ontstaan doordat allerlei kleurstoffen zich aan de tanden en kiezen hechten. Heel bekend is de verkleuring die roken veroorzaakt maar ook het drinken van koffie, thee en rode wijn geeft dat effect;
  • Ontkalkingen door een vroeg stadium van tandbederf (cariës) geven ook verkleuringen. Deze verkleuringen zijn vaak opaakwit, geel of bruin. Wanneer de mondhygiëne tekortschiet, dan kan uiteindelijk het glazuur bros worden en afbrokkelen. Vaak komen deze verkleuringen voor tussen de tanden, bij de rand van het tandvlees of om blokjes (brackets) van een beugel.

Wij kennen de volgende oorzaken voor inwendige verkleuring:

  • Als een zenuw in een tand of kies afsterft, komen er in het wortelkanaal donkere kleurstoffen vrij. Als niet snel door de tandarts een wortelkanaalbehandeling wordt gedaan, zullen die kleurstoffen doordringen in de tand of kies waardoor er een blauwgrijze verkleuring optreedt.
  • Vroeger werden wortelkanalen, nadat daar een wortelkanaalbehandeling in was gedaan, weleens gevuld met een pasta die een oranje, bruine of paarse verkleuring van de tanden en kiezen gaf. Zulke pasta’s worden nu gelukkig niet meer gebruikt.

Behandeling van verkleuringen

Afhankelijk van het soort verkleuring, uitwendig of inwendig, bestaan er verschillende manieren om tanden en kiezen weer wit te maken.

Het behandelen van uitwendige verkleuringen

  • Lichte verkleuring kan vaak al worden verwijderd door tweemaal per dag zorgvuldig te poetsen. Als dit onvoldoende helpt, kan een slijpende tandpasta soms uitkomst bieden.
  • Sterkere verkleuring kan in veel gevallen door de tandarts of mondhygiënist worden verwijderd door de tanden en kiezen te polijsten. Als de verkleuring echter in het glazuur is doorgedrongen, is het effect van polijsten gering. Dan kunnen tanden en kiezen toch witter worden gemaakt door ze te bleken.
  • Sterke verkleuring kan soms niet meer worden verwijderd door de tanden en kiezen te bleken. In die gevallen kan de tandarts het verkleurde glazuur bedekken met een witte vulling, porseleinen facing of een kroon.

Het behandelen van inwendige verkleuringen

De tandarts zal eerst een goede wortelkanaalbehandeling uitvoeren en daarmee de kleurstoffen die de verkleuring van de tand of kies veroorzaken, weghalen. Vervolgens wordt in de verkleurde tand of kies een oplossing van Natriumperboraat aangebracht. De waterstofperoxide die hieruit vrijkomt, bleekt de tand of kies dan van binnenuit. Meestal dient het Natriumperboraat nog enkele malen te worden ververst om het gewenste resultaat te bereiken. Deze methode van bleken geeft doorgaans een mooi resultaat. Als blijkt dat het resultaat van inwendig bleken onbevredigend is, kan alsnog worden gekozen voor een porseleinen facing of een kroon.