De tandarts maakt röntgenfoto’s omdat hij hiermee onder de vullingen en tussen de tanden en kiezen kan kijken en op die manier kan vaststellen of er hier tandbederf aanwezig is. Ook kan hij zien hoe het kaakbot eruit ziet en of er nog bijvoorbeeld verstandskiezen of ontstekingen in de kaak aanwezig zijn. Röntgenfoto’s kunnen ook behulpzaam zijn bij het vaststellen van de mate van afbraak van het kaakbot bij tandvleesziekten.

Soorten röntgenfoto’s

Doorgaans maakt de tandarts twee typen foto’s: bite-wings en solo-opnamen. Daarnaast kan de tandarts ook overzichtsfoto’s maken, zoals het Orthopantomogram (OPG) en de Röntgenschedel-profiel-foto (RSP).

Bite-wings

Bite-wings zijn kleine overzichtsfoto’s van de kiezen van uw gebit. De tandarts maakt twee foto’s: één links en één rechts. Op deze foto is het kroongedeelte van de kiezen te zien, dat wil zeggen het gedeelte dat u zelf ook in de mond kunt zien. Verder is een klein gedeelte van de wortels en het omliggende bot te zien.

Bite-wings worden gemiddeld eens in de drie jaar gemaakt, afhankelijk van de gezondheidstoestand van het gebit en de leeftijd van de patiënt. Bij kwetsbare gebitten worden ze ook wel om de anderhalf jaar gemaakt. Bij hele goede gebitten komt het voor dat de tandarts slechts eens in de vier of vijf jaar deze foto’s maakt.

Solo-opname

Naast de bite-wing kan een tandarts een solo-opname maken. Dit doet hij als hij een bepaalde tand of kies nader wil onderzoeken. Op dit type foto is de hele tand of kies te zien: het kroongedeelte, het wortelgedeelte èn het gebied rondom de wortelpunt. In het gebied rondom de wortelpunt kan de tandarts bijvoorbeeld een ontsteking waarnemen.

Overzichtfoto’s

Röntgenfoto’s, kunnen er ook speciale grote overzichtsfoto’s van de kaken worden gemaakt. De meest toegepaste overzichtsfoto van de kaken is het Orthopantomogram oftewel het OPG. Deze foto worden gemaakt om in één keer een overzicht te krijgen van alle tanden en kiezen in de boven- en onderkaak. Zo’n foto kan nuttig zijn als de tandarts bijvoorbeeld in verband met uw gezondheidssituatie wil weten of er zich ontstekingen aan de wortelpunten bevinden. Zo’n foto kan ook zijn dienst bewijzen voor patiënten die al geheel tandeloos zijn; In één overzicht kan de tandarts op deze foto zien of er nog wortelresten in de kaak aanwezig zijn. Dergelijke wortelresten zullen in een aantal gevallen namelijk eerst verwijderd moeten worden voordat de tandarts een nieuw gebit kan gaan maken.

Een ander type overzichtsfoto is de Röntgenschedel-profiel-foto ofwel RSP. Deze foto wordt meestal gemaakt door de orthodontist of beugeltandarts om speciale metingen aan de schedel te doen, voorafgaand aan de behandeling met beugels. Hij kan zo tot een beter gefundeerd behandelplan komen.

Voor het maken van de hier besproken grote overzichtfoto’s is speciale apparatuur nodig die meestal niet in de doorsnee tandartspraktijk aanwezig is. Wil de tandarts zo’n foto van u laten maken, dan zal hij doorverwijzen naar een kliniek of praktijk waar zulke apparatuur wel aanwezig is.

Wanneer een röntgenfoto?

Uiteraard worden röntgenfoto’s alleen met een verantwoord doel gemaakt. Bij het nemen van röntgenfoto’s krijgt de patiënt altijd een zeer geringe dosis röntgenstraling. Bekend is dat röntgenstraling in hoge doses schadelijk is. Om duidelijk te maken hoe laag de dosis is bij het nemen van twee bitewings kunnen we een voorbeeld geven. De dosis van twee bitewings staat gelijk aan de stralingsdosis die je krijgt tijdens een vliegreis van ongeveer zeven uur, of een wintersportvakantie van 14 dagen in een hoog gelegen gebied.

Toch moet met röntgenstraling, hoe weinig het ook is, zeer zorgvuldig worden omgesprongen. Elke keer moet het nut van een röntgenfoto worden afgewogen tegen het effect van de straling. Het niet of te laat ontdekken van een ontsteking of een andere tandheelkundige afwijking omdat er geen foto’s zijn gemaakt, kan soms nare consequenties hebben.

Röntgenfoto’s en zwangerschap

Voorzichtigheid is geboden bij het maken van röntgenfoto’s bij zwangere vrouwen. Vooral de eerste drie maanden van de zwangerschap zijn zeer belangrijk voor een goede ontwikkeling van de vrucht. In deze periode moeten dus liever helemaal geen foto’s worden genomen. In de periode hierna is het risico van de röntgenstraling minder groot. De voor- en nadelen van het wel of niet nemen van röntgenfoto’s moeten dan tegen elkaar worden afgewogen. In het algemeen mag u van u tandarts verwachten dat hij terughoudend is met het nemen van röntgenfoto’s. Hij zal zoveel mogelijk proberen die behandelingen uit te stellen waarvoor een foto absoluut nodig is. Ook de periodieke overzichtsfoto’s zal hij uitstellen tot na de zwangerschap.

Als het nemen van foto’s toch echt nodig mocht zijn tijdens de zwangerschap, dan is het gebruik van een loodschort in ieder geval een zeer zinvolle maatregel om de stralingsbelasting te verlagen. Het is dus zeer belangrijk om bij uw bezoek aan de tandarts altijd melding te maken van een eventuele zwangerschap.